دستور موقت

دستور موقت

دستور موقت

دستور موقت نهادی است که در بیشتر مواقع ذینفع یا وکیل تمایل دارند آن را در فرایند دادرسی بکار گیرند.

اجرای دستور اصولا برای طرفی که قرار عیله آن صادر شده است مشقت هایی ایجاد می نماید. این اتفاق در حالتی رخ می دهد که وارد بودن دعوای ذینفع در ماهیت احراز نگردیده است.

زمانی که قبل از اقامه دعوا صادر میگردد این تامین حتی قبل شروع دعوا علیه خوانده رخ داده است!

اما اهمیت و ضرورت وجود دستور موقت غیر قابل چشم پوشی است. عدم وجود این نهاد میتواند موجب گردد امکان اجرای حکمی که خواهان سالها به دنبال آن بوده از بین برود.

به تعبیر استاد بزرگ و فرزانه ایین دادرسی مدنی دکتر شمس نوش داروی پس از مرگ سهراب شود.
لذا به همین دلیل است که  با درخواست ذینفع به فوریت  در صورت احراز شرایط دستور صادر می گردد.

تعریف دستور موقت

وقتی شخصی در خصوص موضوعی اقدام به اقامه دعوا می نماید.تا زمان صدور،قطعیت و اجرای رای زمان زیادی میبرد.

ممکن است خوانده برای ایجاد مانع بر سر راه خواهان و جلوگیری از احقاق حق به روش های مختلف متوسل شود. حتی ممکن است اتفاقی بیوفتد که در اجرای رای صادره مشکل ایجاد نمیاد.

به همین دلیل خواهان درخواست صدور این دستور را می نماید . به موجب دستور صادر شده حقوق خود را برای امکان اجرای رای محفوظ نگه دارد.

ویژگی دستور موقت

  1. اقدامی تبعی است
  2. به تبع اصل دعوا درخواست می شود.

این دعوا مطرح شده است یا قابل طرح می باشد.
خواسته ی دستور موقت باید با خواسته دعوا متفاوت باشد. مثلا خواسته الزام به تنظیم سند رسمی است دستور موقت بر ممانعت از فروش صادر می گردد.

  1. اقدامی موقتی است
  2. مستلزم احراز فوریت می باشد.
  3. صدور آن مستلزم گرفتن تامین است.
  4. با صدور رای در مرحله بدوی موجب مرتفع شدن آن نمی گردد.
  5. اجرای این دستور باید با تایید رئیس حوزه قضایی برسد.

شرایط صدور دستور موقت

  • در تمام دعاوی قابل صدور است.
    اعم از مالی و غیر مالی تقاضای دستور موقت از طرف اعم وارد ثالث قابل پذیرش می باشد. البته وارد ثالث تبعی در صورتی این امتیاز را دارد که به نفع خواهان ورود ثالث کرده باشد.
  • برای تعهدات حال می توان دستور موقت صادر نمود
  • شرایط اقامه دعوا مانند اهلیت و از این قبیل نیز در صدور این قرار باید مدنظر قرار گیرد.
    ضمانت اجرای عدم رعیت این شرایط قرار رد درخواست است.
  • قطعا و ضرورتا  لازم است دادگاه فوریت را احراز نماید.

نکته مهم وجود مفهوم فوریت در حاله ای از ابهام است. در عرصه عمل احراز دقیق فوریت به فراخور دعاوی مختلف برای قضات امری فنی و چالش بر انگیز است.

صلاحیت رسیدگی به این درخواست از نظر صلاحیت ذاتی همان است که برای اصل دعوا می باشد. از حیث صلاحیت محلی، دادگاه محل وجود دستور موقت صالح است.

نحوه درخواست دستور موقت
  • قبل از تقدیم دادخواست

ماهیتا درخواست است اما باید روی برگه دادخواست نوشته شود!

خواهان باید دادخواست راجعبه اصل دعوا را ظرف ۲۰ روز از تاریخ صدور دستور تقدیم نماید.

عدم اقدام به صورت فوق موجب می شود دادگاه به تقاضای خوانده از دستور رفع اثر نماید.

  • همراه با دادخواست دعوای اصلی
  • حین دادرسی
    این درخواست می تواند در این صورت کتبی و یا شفاهی مورد ارائه قرار گیرد.
    از هر کدام از دادگاه های بدوی و تجدید نظر قابل درخواست است به شرط آن که ختم دادرسی نرسیده باشد.
    درخواست دستور از دیوان عالی امکان پذیر نیست مگر اینکه پس از نقض رای به دادگاه های پایین تر عودت شود.

جهت تماس با ما و یا ثبت سفارش محصولات فروشگاه نقش راه آینده ، میتوانید از دکمه زیر استفاده کنید.

تفاوت های دستور موقت و تامین خواسته

تفاوت های دستور موقت و تامین خواسته

در این مقاله سعی داریم ضمن پرداختن  به این موضوع که دستور موقت و تأمین خواسته چه تفاوت هایی دارند به ذکر شباهت های آن بپردازیم.

تعاریف دستور موقت و تامین خواسته

خواهان دعوا که برای به دست آوردن مالی اقدام به اقامه دعوا می نماید، برای آنکه حفاظت از آن مال را تضمین نماید اقدام به درخواست تامین می نماید.

این حفاظت در قالب توقیف مال جامعه عمل می پوشاند. بدین منظور که در صورت صدور حکم به نفع وی بتواند حکم را اجرا نماید.

در واقع، تأمین خواسته تدبیری احتیاطی است. به وسیله آن خواهان عین خواسته یا معادل آن را از اموال خوانده تا پایان دادرسی توقیف می نماید. حتی  از نقل و انتقال آن جلوگیری می کند تا طلب خود را وصول کند.

در دستور موقت خواسته اعم است از مال، انجام عمل، ترک عمل. در تمام این اقسام خواهان می تواند تقاضای صدور دستور نماید.
بنابراین به وسیله دستور موقت، مانع تغییر اوضاع به ضرر خود در صورت صدور حکم به نفع وی خواهد شد.

مثلا با دستور ممانعت از فروش مانع از فروش خودرویی خواهد شد که موضوع دعوا است. در صورتی که در تأمین خواسته اقدام به توقیف خودرو می نماید.

ابتدائا بصورت مختصر شباهت های این دو قرار را توضیح  می دهیم. سپس جهت درک اینکه دستور موقت و تأمین خواسته چه تفاوت هایی دارند بصورت  تفکیک شده  به ذکر آن می پرداریم.

شباهت تامین خواسته و دستور موقت

  1. هر دو قرار حقوق خوانده می باشند( اصلی / طاری)
  2. اصولا در قالب درخواست مطرح می شوند.
  3. چنانچه طرح درخواست پس از اقامه دعوا رخ بدهد در دادخواست ذکر می گردد.
  4. زمان مناسب برای طرح درخواست( قبل از طرح دعوا/ ضمن دادخواست اصلی/ حین رسیدگی به دعوای اصلی) است.
  5. هر دو نیازمند تودیع خسارت احتمالی می باشند.
  6. هر دو قرار هستند
  7. هر دو غیر مالی می باشند.
  8. امکان اجرا قبل از ابلاغ برای آن ها وجود دارد.
  9. موقتی و تبعی هستند.
  10. میزان خسارت احتمالی توسط هیچ کدام از طرفین قابل اعتراض نمی باشد.
  11. صدور آنها تاثیری در اصل دعوا ندارد.

تفاوت دستور موقت و تامین خواسته

موضوع تفاوت دستور موقت و تامین خواسته :

  • دستور موقت، توقیف اموال، انجام عمل، منع عمل را شامل می شود.
  • تأمین خواسته، توقیف اموال اعم از منقول و غیر منقول را دارد.
  • موضوع تامین دستور موقت باید با موضوع دعوا متفاوت باشد.
  • نوع خسارت احتمالی :
  • دستور موقت وجه نقد یا غیر نقد می باشد.
  • خسارت احتمالی تأمین خواسته صرفا وجه نقد می باشد.
  • لازم به ذکر است در تأمین خواسته استثنائاتی وجود دارد که بدون تودیع خسارت صدور قرار انجام گیرد.
  • مرجع صالح :
  • رسیدگی به درخواست تأمین خواسته در صلاحیت همان دادگاه است که صلاحیت دعوای اصلی را دارد.
  • دستور موقت، از حیث صلاحیت ذاتی تایع اصل دعوا می باشد. از حیث صلاحیت محلی در صلاحیت دادگاهی است که موضوع دستور موقت در حوزه آن واقع است.
  • دعوت از طرفین دعوا :
  • در تأمین خواسته نیازی به دعوت از طرفین جهت رسیدگی و صدور تامین نداریم.
  • در دستور موقت اصولا با دعوت از طرفین دعوا رسیدگی و صدور رخ می دهد.

البته  در امور فوری نیازی به دعوت نمی باشد.

  • تایید مرجع بالاتر
  • در دستور موقت قطعا نیازمند تایید رئیس حوزه قضایی می باشیم.
  • در تأمین خواسته نیازی نداریم به تایید هیچ مقام بالاتری.
  • مهلت اقامه دعوا
  • در هر دو نوع قرار امکان درخواست صدور قرار قبل از اقامه دعوای اصلی وجود دارد.
  • در دستور موقت باید ظرف ۲۰ روز از صدور قرار اقدام به تقدیم دادخواست دعوای اصلی نماییم.
  • در تأمین خواسته ظرف ۱۰ روز از صدور قرار تأمین خواسته نسبت به تقدیم دادخواست دعوای اصلی اقدام مینماییم.

 

  • دستور موقت نیازمند احراز فوریت می باشد و تأمین خواسته اینچینین نیست.

 

  • قابلیت تجدید نظر
  • قابلیت تجدید نظر خواهی برای دستور موقت مستقل از دعوای اصلی وجود دارد.
  • در صورتی که برای تأمین خواسته امکان تجدید نظر خواهی وجود ندارد.

 

  • حکم به بی حقی خواهان
  • در دستور موقت ،خوانده باید ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رای نهایی مطالبه خسارت را از تامین سپرده شده بنماید.
  • در حالیکه این مدت برای مطالبه خسارت در تأمین خواسته ۲۰ روز است.

جهت تماس با ما و یا ثبت سفارش محصولات فروشگاه نقش راه آینده ، میتوانید از دکمه زیر استفاده کنید.

شرایط صدور تامین خواسته

شرایط صدور تامین خواسته

شرایط صدور تامین خواسته در انواع آن یکسان است. تفاوت های آن در بخش تودیع  خسارت احتمالی و مبنای آن میباشد.

چنانچه شرایط صدور تامین خواسته موجود باشد، صدور قرار تامین خواسته توسط دادگاه الزامی است.

  1. موضوع ادعای خواهان باید مطالبه مال باشد. مال اعم از عین معین یا کلی و… است

دعوایی که خواسته آن، الزام به انجام یک عمل، خودداری از انجام یک عمل باشد قرار تامین خواسته صادر نمیشود.

مال مورد خواسته  باید عین معین یا کلی مثل پول نقد باشد. حتما و ضرورتا چنانچه مال کلی موضوع خواسته است لازم می باشد میزان آن معلوم گردد.

دعوایی مانند مطالبه خسارت به دلیل فقدان معلوم بودن میزان خواسته با عدم امکان صدور قرار تامین خواسته مواجهیم.

مهم توجه شود در دعاویی غیر مالی که خواسته” شی” می باشد این قرار قابلیت صدور دارد.

  1. برخلاف دستور موقت صدور این قرار مستلزم فوریت امر نیست.
  2. لازم است طلب مورد ادعای خواهان حال باشد.
  3. تنها در یک صورت می توان برای طلب موجل درخواست صدور قرار تامین خواسته نمود. وقتی که طلب مستند به سند رسمی و خواسته نیز در معرض تضییع یا تفریط باشد.

نیازمند وجود همزمان هر دو شرط می باشیم.

خواهان باید ظرف ده روز از حال شدن طلب راجعبه اصل دعوا دادخواست خود را تقدیم نماید. در صورت عدم مبادرت به انجام این کار با درخواست شخص خوانده دادگاه قرار صادره را لغو می نماید.

  1. شرایط عمومی طرح دعوا لازم است رعایت شود.

اهلیت، نفع مستقیم، تنجیز ، دارای اعتبار امر مختوم نباشد و تمامی شرایط عمومی اقامه دعوا لازم است لحاظ گردد.

شرایط صدور تامین خواسته با تودیع خسارت احتمالی

  • اصولا صدور این قرار نیازمند تودیع خسارت احتمالی توسط خواهان است.
  • فلسفه اخذ این تودیع آن است که اگر خواهان در اصل دعوا ذی حق شناخته نشد به وسیله این تامین، خسارتی که به خوانده وارد آمده است جبران گردد.

در اجرای قرار تامین خواسته اموالی بازداشت میگردد. در اکثر موارد تا صدور حکم قطعی در بازداشت می ماند. به موجب این عمل خوانده امکان بکارگیری و استفاده از آنها را ازدست می دهد.

لذا بازداشت اموال موجب خسارت وی میگردد، ایجاد نهاد تودیع خسارت احتمالی برای حمایت از خوانده در این موضع میباشد.

  • خسارت احتمالی همیشه نقد است و با صدور قرار تامین ضرورت پیدا می کند.

نکته مهم معاف نبودن اشخاص معسر از پرداخت هزینه دادرسی نسبت به پرداخت خسارت احتمالی است.

شرایط صدور تامین خواسته بدون تودیع خسارت احتمالی

این موارد استثنائی است و اصولا لازم است خسارت احتمالی تودیع گردد.

  • چنانچه دعوا مستند به سند رسمی باشد

تنها اسناد رسمی مد نظر است و اسناد عادی که اعتبار اسناد رسمی را دارد مستثنا می باشند.

  • چنانچه خواسته در معرض تضییع و تفریط باشد

مانند اینکه مال بدون نگهداری صحیح رها شود یا اقدام به اتلاف مال  و از این قبیل است.

  • دعوای ما مستند به سند تجاری واخواست شده باشد.
  • منظور از واخواست واخواست عدم تادیه است نه واخواست نکول
  • برای جبران ضرر و زیان ناشی از جرم صادر شده باشد
  • بدهکاری که برای فرار از دین قصد فروش اموال خود را داشته
  • در دعاوی مستند به قراردادهای بانکی
  • در دعاوی راجعبه ترکه متوفی در مدت تحریر ترکه

جهت تماس با ما و یا ثبت سفارش محصولات فروشگاه نقش راه آینده ، میتوانید از دکمه زیر استفاده کنید.

تامین خواسته

تامین خواسته

قانونگذار در ماده ۱۰۸ قانون آ.د.م به موضوع تامین خواسته پرداخته است. با توجه به بندهای چهارگانه ماده مذبور، موارد صدور آن را می توان به دو دسته کلی تقسیم نمود.

  1. صدور قرار تامین خواسته بدون اخذ تامین از خواهان
  2. صدور قرار تامین خواسته مستلزم دادن تامین از سوی خواهان می باشد.

تعریف

خواهان دعوا برای به دست آوردن مال، اعم از عین معین یا کلی اقدام به طرح دعوا می نماید.

برای آنکه به دست آوردن محکوم به را تضمین نماید درخواست تامین می دهد. بدین منظور پیشاپیش مال موضوع دعوا یا معادل آن را از اموال خوانده توقیف می نماید.

ویژگی

  1. قرار است
  2. یک قرار تامینی است
  3. موضوع تامین با موضوع دعوا یکسان می باشد.

آثار ایجاد:

  • ایجاد حق تقدم

صدور قرار تامین برای خواهان نسبت به آن مال ایجاد حق تقدم می نماید.

البته ایجاد حق تقدم منوط به اجرا و توقیف مال است.

حق تقدم به این صورت تحقق می یابد که ابتدا مطالبات آن شخص از محل عین آن مال یا حاصل فروش تامین می شود.

  • زمانی که خواسته عین معین نباشد یا عین معین است ولی توقیف همان عین معین ممکن نیست. معادل بهای آن خواسته از اموال خوانده توقیف می شود.
  • ممنوعیت نقل و انتقال اموال توقیفی

این ممنوعیت شامل تمام انواع نقل و انتقال اعم از رهنی، شرطی، قطعی می باشد. مبادرت به انجام آن موجب بطلان انتقال است. هرگونه قرارداد یا تعهدی که به ضرر خواهان تامین خواسته باشد نیز نافذ نیست مگر او رضایت بدهد.

نکته حائز اهمیت عدم تاثیر صدور قرار تامین خواسته در اصل دعوا است. این بدین منظور است که صدور این قرار به معنی محق بودن خواهان نیست.

شرایط درخواست تامین خواسته

صدور این قرار مستلزم در خواست خواهان است. دادگاه هیچ گاه راسا نسبت به آن اقدام نمیکند.

نکته مهم و آزمونی در این خصوص، نقص شرایط  درخواست تامین خواسته است. چنانچه شرایط لازم رعایت نشده باشد، دادگاه نسبت به آن قرار رد درخواست صادر می کند.

این قرار رد قطعی است و قابل اعتراض توسط هیچ یک نمی باشد.

افرادی که می توانند درخواست تامین خواسته نمایند:

  • خواهان دعوای اصلی
  • خواهان دعوای تقابل ( خوانده دعوای اصلی) نسبت به دعوای متقابل
  • وارد ثالث اصلی
  • وارد ثالث تبعی اگر برای حمایت و تقویت موضع خواهان وارد شده باشد

این درخواست در صلاحیت دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد.

عدم رعایت موضوع صلاحیت دادگاه در ارائه درخواست موجب رد درخواست  می گردد.

اما این صلاحیت ضرورت رسیدگی به قرار و اصل دعوا در یک شعبه را اقتضا نمی کند.

روش ارائه درخواست تامین خواسته
  1. قبل از تقدیم دادخواست یعنی قبل از آنکه خواهان اقدام به طرح دعوا کند درخواست صدور قرار تامین خواسته را می دهد.

اما باید ضرورتا دادخواست راجعبه اصل دعوا را ظرف ده روز از تاریخ صدور قرار تامین خواسته تقدیم نماید.

عدم اقدام به صورت فوق باعث می شود دادگاه با درخواست خوانده اقدام به رد درخواست نماید.

  1. ارائه درخواست تامین خواسته همراه با دادخواست دعوای اصلی
  2. در جریان دادرسی

امکان ارائه درخواست در این مقطع بصورت کتبی و شفاهی امکان پذیر است. در هر مرحله اعم از بدوی، تجدید نظر، واخواهی  که باشد می تواند اقدام نماید.

البته مهم است که ما قبل ختم دادرسی این درخواست ارائه گردد.

نکته مهم: عدم امکان ارائه این درخواست در مرحله فرجام خواهی در دیوان عالی کشور می باشد. زیرا ماهیت رسیدگی برای دیوان فقط برسی است. در صورت نقض و عودت به دادگاه های پایین تر این امکان همچنان موجود است.

جهت تماس با ما و یا ثبت سفارش محصولات فروشگاه نقش راه آینده ، میتوانید از دکمه زیر استفاده کنید.

شرح مواد آیین دادرسی مدنی

شرح مواد آیین دادرسی مدنی

شرح مواد آیین دادرسی مدنی

آیین دادرسی مجموعه ای است از قوانین و مقررات که شرح مواد آیین دادرسی مدنی موجب اشراف دقیق بر این تشریفات میگردد.

در ابتدا لازم است محتوای آن را بدانیم تا بتوانیم نسبت به شرح مواد آیین دادرسی مدنی آگاه تر باشیم.

محتوای آیین دادرسی مدنی

  1. سازمان قضاوتی :

تشکیل مراجع مختلف قضاوتی اعم از قضایی و کیفری یا اداری را شامل می شود. سازمان های قضایی و ترکیب آن را مشخص می سازد.

سلسله مراتب و ارتباط آن ها با یکدیگر مقررات استخدامی و انتظامی قضات را مطرح می کند. همچنین افراد وابسته به دادگستری مانند کارشناسان یا وکلا را مورد توجه و برسی قرار میدهد.

  1. صلاحیت مراجع قضاوتی :

قوانین مربوط به صلاحیت به دو دسته کلی تقسیم می شوند :

  • مقررات صلاحیت ذاتی که مراجع قضاوتی را با توجه به صنف، نوع، درجه مشخص مینماید.
  • مقررات صلاحیت محلی یا به گفته دکتر شمس صلاحیت نسبی
  1. قوانین آیین دادرسی مدنی به معنای خاص شامل عناوین ذیل می باشد :

 

  1. شیوه تنظیم دادخواست
  2. شیوه ابلاغ دادخواست
  3. چگونگی ارائه دلایل و نوع دلایل قابل ابراز در فرایند رسیدگی
  4. نحوه رسیدگی به دعوا
  5. صدور حکم
  6. طرق شکایت از حکم های صادر شده
  7. نحوه اجرای آراء صادر شده

آنچه لازم است مورد توجه دقیق قرار بگیرد، دسته سوم محتوای آیین دادرسی مدنی است.

در تمامی عناوین فوق موضوع )چگونگی، نحوه، شیوه، نوع و از این قبیل (مدنظر می باشد. مشخص است آیین دادرسی مدنی در حال بیان چگونگی انجام احقاق حق است.

انواع حقوق

  1. حقوق ماهوی
  2. حقوق شکلی

حقوق ماهوی حقوق تعیین کننده است که مشخص می نماید حق و تکلیف ها چه می باشند. حقوق شکلی نحوه اجرای این حقوق و چگونگی آن را بیان می کند.

هنگام تضییع حق قدرت اقامه دعوا برای ما تعیین شده است اما چگونگی این اقامه دعوا در آیین دادرسی مشخص می شود.

نه تنها برای ما بلکه برای کارشناسان، قضات، وکلا، مدیران دفتر و شاهدان و… نیز در آیین دادرسی مدنی تعیین وضعیت داریم.

باب های قانون آیین دادرسی مدنی

باب اول : کلیات

باب دوم : وکالت در دعاوی

باب سوم : دادرسی نخستین

باب چهارم : تجدید نظر

باب پنجم : فرجام خواهی

باب ششم: مواعد رسیدگی

باب هفتم : داوری

باب هشتم : هزینه های دادرسی و اعسار

باب نهم: خسارت و اجبار به انجام تعهد

شرح مواد آیین دادرسی مدنی به چه صورت می باشد؟

درباره آیین دادرسی مدنی بیشتر بدانید.

در هر باب قانون به شرح تشریفاتی پرداخته که بر اساس آن میتوان به مطالبه و رسیدگی به حق پرداخت. هنگامی که کلیات را مورد برسی قرار می دهد

در ابتدا موضوع صلاحیت ها را مطرح می نماید.

باید به خواهان گفت در چه مرجعی می تواند حقی را که نسبت به آن مدعی است مطالبه نماید. پس از آن متذکر می گردد به چه نحوی می تواند به جای

آنکه خود وارد به رسیدگی شود کار را به وکیل بسپارد.

آنچه اهمیت بالایی دارد نحوه ارائه دادخواست اقامه دعوا می باشد چه توسط خواهان چه وکیل آن مطرح شود. تمام مسائلی که برای دادخواست پیش می آید

و لازم است مورد توجه قرارگیرد ذکر می گردد.

اما تمام توضیحات قانون برای چگونگی عملکرد خواهان نیست بلکه قانون حامی خوانده نیز است. به همان اندازه که به دنبال احقاق حق هستیم به همان میزان به

دنبال جلوگیری از تضییع حق نیز می باشیم.

در شرح مواد آیین دادرسی مدنی متوجه خواهیم شد قانونگذار چه مواردی را برای خوانده ذکر نموده.

چگونگی عملکرد خوانده و حقوق اورا در بخش های مختلف ذکر نموده. حتی اگر خوانده در ایران نباشد یا ایرانی نباشد نیز برای او راه حلی قرار داده شده است.

زیرا یکی از اهداف عالیه آیین دادرسی مدنی ارائه راه حل برای احقاق حق و اجرای عدالت می باشد.

در ادامه ی شرح مواد ایین دادرسی مدنی قانونگذار بیان میکند چه دلایلی با چه تشریفاتی ارائه گردد.

قاضی چگونه رای صادر نماید و طرفین چگونه از این آراء بتوانند شکایت نمایند. به همین دلیل یکی از مهم ترین قوانین موجود در علم حقوق در تمامی کشور ها ایین

دادرسی مدنی می باشد.

چنانچه شرح مواد ایین دادرسی مدنی را بدانیم راه و فرایند احقاق حق و اجرای عدالت در ساختار قضایی را خواهیم دانست.

جهت ما تماس با ما و یا ثبت سفارش محصولات فروشگاه نقش راه آینده ، میتوانید از دکمه زیر استفاده کنید.

آیین دادرسی مدنی

آیین دادرسی مدنی

تعریف دادرسی مدنی

تعریف دادرسی مدنی موجب میشود علاوه بر آشنایی با مفهوم آن فایده، دامنه و خصوصیات آن را در یابیم.

در ترکیب ” آیین دادرسی مدنی ”  آیین را در لغت فارسی به معنای ” رسم” روش” شیوه” درنظر میگیریم.

به احتمال زیاد این لغت از واژه فرانسوی procedure برگردانده شده است.

معنای عام procefure ” پیش روی” نحوه اقدام برای رسیدن به هدف “می باشد.

این معنای لغوی با توجه به کارایی آیین دادرسی شایسته است.

تعریف دادرسی مدنی از منظر قانون

مجموعه تشریفاتی که شامل اصول و قواعدی می باشد و به وسیله آن اختلافات حقوقی مورد رسیدگی قرار می گیرد.

چنانچه فرد بخواهد حقوقی که مورد تضییع یا انکار قرار گرفته را مطالبه نماید بر اساس دادرسی مدنی عمل میکند.

دادرسی برای آن موجود شده است تا اشخاص دخیل در فرایند رسیدگی به میل خود عملننماید.

از تعریف دادرسی مدنی مشخص است هدف عالیه آن شکل بخشیدن به عملکرد ساختار قضایی و تمام افراد موجود در آن می باشد.

تشریفاتی که به موجب دادرسی مدنی مقرر می گردد برای اشخاص ذیل در فرایند دادرسی لازم الرعایه می باشد:

  • مرجع قضایی
  • خواهان
  • خوانده
  • اشخاصی که در امر رسیدگی دخالت دارند مانند مدیر دفتر، مامورین اطلاع، وکلا،کارشناسان…

انواع دادرسی

دادرسی مدنی

دادرسی کیفری

دادرسی اداری

تعریف دادرسی مدنی مختصرا ذکر شد اما لازم میباشد ارتباط جدی سایر آیین های دادرسی با آن مورد توجه قرار گیرد.

بر اساس قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب تعریف دادرسی مدنی چنین میباشد:

مجموعه اصول و مقرراتی است که در مقام رسیدگی به امور حسبی و کلیه دعاوی مدنی و بازرگانی بکار می رود.

قانونگذار صریحا متذکر می گردد علاوه بر دعاوی مدنی در امور حسبی و تجاری نیز آیین دادرسی مدنی مجری می باشد.

قانون تضییع برخی حقوق را مستوجب مجازات می داند که نیازمند طرح شکایت و رسیدگی بر

اساس اصولی می باشد. به همین دلیل آیین دادرسی کیفری تدوین و اجرا می شود.

نکته مهم، اثر دادرسی مدنی در رسیدگی کیفری است. متضرر از جرم جبران ضرر و زیان واحقاق حق خصوصی خود را به دادگاه کیفری ارائه می نماید.

دادگاه بر اساس آیین دادرسی مدنی اقدام به رسیدگی ان می نماید.

ماده ۵۱ قانون آیین داردسی کیفری موید این موضع می باشد:

“مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است.”

چنانچه تضییع حق توسط دولت یا تشکیلات عمومی غیر دولتی رخ دهد پای حقوق اداری به میان می آید.

طرح شکایت، رسیدگی به آن توسط مرجع صالح بر اساس تشریفات آیین دادرسی اداری میباشد.

چنانچه آیین دادرسی اداری خلاء یا سکوت در تعیین تکلیف داشته باشد به آیین داردسیمدنی مراجعه می کنیم.

روشن است که تعریف دادرسی مدنی و تشریفات آن بر سایر شیوه های دادرسی قدرت اثردارد.

فایده آیین دادرسی

قراردادن قواعد و مقرراتی که صرفا حق و تکلیف رابیان نماید کافی نیست.

برای تامین کامل نیاز عدالت، اخلاق و انصاف به مقررات دادرسی مدنی نیاز داریم.

آیین دادرسی حقوق تضمین کننده ای می باشد که به نحوی ضمانت اجرایی برای چگونگی احقاق حق است.

Inhering می گوید :

(آیین دادرسی دشمن قسم خورده خودکامگی و خواهر توامان آزادی است.)

جهت ما تماس با ما و یا ثبت سفارش محصولات فروشگاه نقش راه آینده ، میتوانید از دکمه زیر استفاده کنید.