صلاحیت دادگاه کیفری یک و دو

صلاحیت دادگاه کیفری یک و دو

در کشور ما مراجع مختلف با صلاحیت گوناگون تشکیل شده است. صلاحیت دادگاه کیفری یک و دو یکی از مهم ترین بخش ها می باشد.

هر یک مامور رسیدگی به جرایم معینی هستند که صلاحیت آنها با توجه به مسائل گوناگونی مشخص می شود.

تعین صلاحیت ها بر اساس نوع جرم، میزان مجازات یاشخصیت مرتکب تعیین می گردد.

البته در برخی مواضع با تعیین صلاحیت بر اساس معیار عینی و شخصی توامان روبرو هستیم.

مراجع رسیدگی به دو دسته کلی تقسیم می شوند :

  1. آنهایی که مامور رسیدگی نخسین به اتهام متهم می باشند.
  2. برخی محاکم به اعتراض بر احکام دادگاه بدوی رسیدگی می نمایند.

مراجع بدوی :

مراجعی می باشند که پس از تکمیل تحقیقات مقدماتی در دادسرا، اولین مرحله رسیدگی به

اتهام متهم را بر عهده دارند. رسیدگی آنها مسبوق به رسیدگی دادگاه دیگری نیست.

موید این موضوع ماده ۲۹۲ قانون ایین دادرسی کیفری می باشد.

نکته مهم : راجعبه این ماده عدم درج دادگاه ویژه روحانیت به عنوان دادگاه صالح برای

رسیدگی به جرایم روحانیون است. دلیلی که می توان برای آن اورد، عدم تعلق تشکیلاتی این

دادگاه به قوه قضائیه می باشد.

مراجع نخستین برای رسیدگی شامل :

  • کیفری ۱ و ۲

نکته مهم در این خصوص معیار اهمیت جرم در تعیین صلاحیت برای هر کدام از دادگاه های

  • فوق می باشد.
  • انقلاب
  • اطفال و نوجوانان
  • نظامی

صلاحیت دادگاه کیفری دو

صلاحیت دادگاه کیفری دو عام می باشد. این دادگاه صلاحیت رسیدگی به کلیه جرایم را داراست.

استثنایی که در این جایگاه وجود دارد جرایمی است که به موجب تصریح قانون از صلاحیت دادگاه کیفری دو خارج می باشد.

این دادگاه ها در حوزه قضایی شهرستان تشکیل می شوند. در تقسیمات کشوری بخش چنانچه ضرورت داشته باشد تاسیس میگردد.

شاکله ی تشکیل دادگاه های کیفری دو توسط یک قاضی قابل تشکیل است.

صلاحیت دادگاه های کیفری یک

این دادگاه ها که در مرکز استان تشکیل میگردد، نظام تعدد قاضی در آن مجری می باشد.

البته کمبود نیروی انسانی متخصص موجب شده است جلسات دادگاه با حضور رئیس و مستشار یا دو مستشار برگزار گردد.

چنانچه سیستم قضایی تمایل دارد تا اینکه اهداف نظام تعدد قاضی برقرار شود باید در تامین نیروی متخصص اهتمام ورزد.

زیرا تعدد قضات موجب همفکری شده و در این جرایم مهم امکان وقوع خطا را فراهم می آورد.

همچنین موجب می گردد تا رای بی طرفانه صادر گردد. اینچنین مارا به هدف دادرسی منصفانه نزدیک می کند.

بر اساس نظر دکتر خالقی :

قانون فعلی دادگاه کیفری یک و دو را از نظر صلاحیت ذاتی متفاوت ندانسته. به گونه ای دادگاه کیفری یک را شعبه ای تخصصی دادگاه کیفری دو به عنوان دادگاهی عمومینام برده است.

تخصصی دانستن صلاحیت دادگاه کیفری یک در واقع نوعی تقسیم کار است میان دادگاه هایی با صلاحیت ذاتی یکسان.

جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری یک

به موجب ماده ۲۰۲ ق.آد.ک

  • جرایم موجب حبس ابد
  • جرایم موجب سلب حیات
  • جرایم موجب قطع عضو
  • جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی با میزان نصف دیه کامل یا بیش از آن
  • جرایم موجب تعزیرات درجه سه و بالاتر
  • جرایم سیاسی و مطبوعاتی

مهم نیست قاضی چه حکمی صادر می کند . مهم مجازات قانونی جرم ارتکابی است که تعیینکننده صلاحیت مرجع قضایی می باشد.

مثلا، در جرم قتل عمدی متهم به دلیل گذشت اولیاء دم در دادسرا قابل قصاص نباشد.

به دلیل آنکه مجازات جرم قصاص نفس است که سلب حیات به دنبال دارد. این جرم همچنان در کیفری یک رسیدگی می شود.

نکته مهم : بیان عنوان سلب حیات در ماده است که تمامی مجازات سالب حیات اعم از قصاص نفس یا اعدام را شامل میشود. 

بنابراین موضوع سلب حیات از جنایت علیه تمامیت جسمی خارج است.

تداخل صلاحیت دادگاه کیفری یک با صلاحیت دادگاه کیفری دو چنانچه بر اساس ماده ۲۰۲ جرمی در دادگاه کیفری یک مطرح گردد.

بعد از ختم دادرسی مشخص شود در صلاحیت کیفری دو بوده است.

مثلا عنوان مجرمانه دیگری داشته که در صلاحیت کیفری دو بوده است.کیفری یک به جرم رسیدگی می نماید.

زیرا صلاحیت ذاتی ان ها واحد می باشد.

آنچه حائز اهمیت است عدم امکانپذیری رسیدگی برعکس مورد فوق راجعبه دادگاه کیفری دواست.

زیرا کیفری یک، تشریفاتی از جمله تعدد قضات داردو مبنای صلاحیت دادگاه کیفری یک

اهمیت جرم است. به همین دلیل لازم است پرونده مجدد مورد رسیدگی در کیفری یک قرارگیرد.

چنانچه فردی دو جرم انجام بدهد یکی در صلاحیت کیفری یک و دیگری در صلاحیت

کیفری دو یا اطفال و نوجوانان باید همگی در کیفری یک رسیدگی گردد.

جهت تماس با ما و یا ثبت سفارش محصولات فروشگاه نقش راه آینده ، میتوانید از دکمه زیر استفاده کنید.